Robotnicze Osiedle TAZ

Architektem i budowniczym osiedla robotniczego TAZ był inż. Bigoszewski a po jego śmierci P. Munch. Budowę rozpoczęto w 1880 r. a zakończono w 1910 r. Można w niej wyróżnić cztery etapy:

I (1880-1887) – budynki dwukondygnacyjne, na planie prostokąta z dwuspadowym dachem;
II (1887-1895) – częściowo przystosowane do zamieszkania poddasza, kryte dachówką;
III (1895-1907) - budynki trzykondygnacyjne z użytecznym poddaszem, podpiwniczone i skanalizowane;
IV (1907-1910) – budowa Resursy Obywatelskiej, Domu Ludowego, Łaźni Miejskiej, Szkoły TAZ, Ratusza.

Każdy dom obsadzono drzewami, którymi wyznaczono główne aleje osiedla. Pomiędzy ulicami a budynkami urządzono ogródki oddzielone płotkami i miejsca do rekreacji. Integralną jego częścią były obiekty użyteczności publicznej. Jednym z nich była Resursa Obywatelska zbudowana w 1889 r. a będąca siedzibą Klubu Towarzyskiego pracowników, oficjalistów TAZ. W niej też działało Towarzystwo Obywatelskie zarejestrowane 23 lutego 1902 r., którego prezesem od 1910 r. był Stanisław Szymański. Częścią składową tego osiedla buła także oddana do użytku w 1901 r. willa dyrektora generalnego TAZ zw. „Pałacykiem”. Innym ważnym obiektem była szkoła oddana do użytku młodzieży w 1907 r., z 22 salami lekcyjnymi z centralnym ogrzewaniem, oświetleniem elektrycznym, kanalizacją, wodociągiem, telefonem, dzwonkiem elektrycznym, kinematografem. W następnym roku oddano do użytku osiedla Łaźnię Miejską i Dom Ludowy. W sąsiedztwie osiedla znalazły się: zbór ewangelicko-augsburski z 1899 r. (obecnie Dom Rzemiosła) oraz kościół rzymsko-katolicki p.w. św. Ap. Piotra i Pawła z 1903 r.
Osiedle robotnicze TAZ stanowi dziś unikalny zabytek, który wpisany jest do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach pod nr 1428/91.

Degradacja przestrzenna i społeczna osiedla rozpoczęła się z chwilą przejęcia go przez Skarb Państwa w 1959 r. Resursę i Dom Ludowy sprzedano prywatnym właścicielom. Dom Ludowy przekształcono w pawilon handlowy, który w 2002 r. zabudowano zewnętrznymi przybudówkami zmieniającymi całkowicie jego pierwotny wygląd i styl.