Ponad 6,1 mln zł z UE na ochronę miejskiej bioróżnorodności i odporność klimatyczną!

Dlaczego bioróżnorodność w mieście jest kluczowa? 

Zgodnie z najnowszym krajowym „Podręcznikiem adaptacji dla miast” (opracowanym przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy), polskie miasta stają w obliczu coraz poważniejszych zagrożeń klimatycznych. Należą do nich fale upałów, zjawisko miejskiej wyspy ciepła oraz gwałtowne opady nawalne powodujące lokalne podtopienia. Ekstremalne zjawiska pogodowe negatywnie wpływają na zdrowie mieszkańców oraz degradują miejskie ekosystemy.
Eksperci ds. klimatu podkreślają, że najskuteczniejszą tarczą ochronną miast przed tymi zagrożeniami jest rozwój tzw. błękitno-zielonej infrastruktury oraz systemowe wspieranie różnorodności biologicznej. Zdrowe, zróżnicowane przyrodniczo tereny zielone działają jak naturalny klimatyzator i gąbka – obniżają temperaturę w czasie upałów oraz zatrzymują nadmiar wody w gruncie. To właśnie dlatego pozyskane przez Zawiercie miliony mają tak strategiczne znaczenie. Nie chodzi jedynie o estetykę, ale o realne bezpieczeństwo, zdrowie i poprawę jakości życia nas wszystkich.

Co zmieni się w Zawierciu?

Projekt obejmie blisko 28,4 tys. m² terenów zielonych w kluczowych punktach miasta – m.in. przy ul. 3 Maja, rondzie Ochmana, Miejskim Ośrodku Kultury, na Łąkach Zuzankowych oraz na licznych skwerach.

Działania, które podejmiemy, idealnie wpisują się w nowoczesne standardy adaptacji miast do zmian klimatu:

• Powrót do jurajskich korzeni: Wprowadzimy rodzimą roślinność, charakterystyczną dla naszego pięknego regionu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Rodzime gatunki są bardziej odporne na susze i lokalne warunki glebowe.
• Ochrona fauny miejskiej: Stworzymy bezpieczne siedliska sprzyjające ptakom, owadom zapylającym oraz drobnym zwierzętom. W mieście pojawią się specjalne budki lęgowe i schronienia.
• Retencja krajobrazowa i naturalne procesy: Zgodnie z wytycznymi ekologicznymi, kluczowym elementem będzie zatrzymywanie wody w krajobrazie oraz ograniczenie usuwania biomasy (w tym pozostawianie martwego drewna). To sprawi, że zawierciańska zieleń zyska większy potencjał adaptacyjny, stając się samowystarczalnym ekosystemem.
• Edukacja ekologiczna i włączenie mieszkańców: Eksperci wyraźnie wskazują, że skuteczna ochrona klimatu nie może udać się bez zaangażowania lokalnej społeczności. Budowanie odporności miasta to wyzwanie społeczne. Dlatego integralną, niezwykle ważną częścią naszego projektu będzie szeroka kampania edukacyjno-informacyjna.

Dla mieszkańców przygotowujemy warsztaty, angażujące wydarzenia plenerowe oraz działania artystyczne. W przestrzeni miejskiej zamontujemy nowoczesne tablice edukacyjne z kodami QR, które pozwolą każdemu za pomocą smartfona przenieść się do cyfrowych materiałów o lokalnej przyrodzie. Chcemy, aby zawiercianie mieli realny wpływ na ochronę naszego środowiska i aktywnie włączali się w proekologiczne inicjatywy.

Wzorcowe rozwiązania dla innych samorządów

Dzięki rekordowemu dofinansowaniu z Funduszy Europejskich Zawiercie nie tylko diametralnie podniesie komfort codziennego życia mieszkańców, ale ma szansę stać się wzorem i inspiracją dla innych miast. Wypracowane u nas rozwiązania w zakresie zarządzania zielenią miejską i wspierania bioróżnorodności będą mogły służyć jako gotowe dobre praktyki dla samorządów z całego regionu. Rozpoczynamy proces, który zmieni Zawiercie – na bezpieczniejsze, zdrowsze i prawdziwie zielone!

Informacje o projekcie:
Tytuł projektu: „Ochrona przyrody i bioróżnorodności terenów zieleni miejskiej w Gminie Zawiercie”
Całkowita wartość projektu:  7 209 232,00 PLN Wartość dofinansowania (FESL 2021–2027): 6 127 847,20 PLN

Źródła:
Podręcznik „Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu (…)” - Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (link zewnętrzny: https://ios.edu.pl/raporty-i-analizy/raport-z-rynku-co2/podrecznik-regionalny-plan-adaptacji-do-zmian-klimatu-perspektywa-wojewodztwa-slaskiego-metoda-podejscia-i-zakres-tematyczny-regionalnego-planu-adaptacji/)