Streetworking z młodzieżą. Streetworking with young people.

Zyskanie zaufania młodych ludzi to proces złożony i długotrwały. Wymaga ogromnej otwartości i umiejętności nawiązania kontaktów, mimo bariery pokoleniowej.

Joanna Konopka – streetworkerka pracująca z młodzieżą – twierdzi, że nawiązanie kontaktu z młodymi ludźmi wcale nie było proste: - Wbrew pozorom było to trudne zadanie – zaznacza. - Chodziłyśmy po mieście, byłyśmy w kilkunastu miejscach, zanim rzeczywiście spotkałyśmy tę docelową grupę. Przełamałyśmy jakieś opory, podeszłyśmy, porozmawiałyśmy, starałyśmy się sprawić wrażenie wyluzowanych i „młodzieżowych”. W końcu zaiskrzyło – podkreśla Joanna Konopka. Monika Chojnacka dodaje:  - Dobrze, że jesteśmy matkami. Nasze dzieci też nas w tym w jakiś sposób wspierają, pokazują nam drogę, bądź stopują w pewnych działaniach. Mamy duży zasób wiedzy dzięki nim – wskazuje streetworkerka.

Osoby pracujące z młodzieżą udają się w te miejsca Zawiercia, gdzie na co dzień  przebywają młode osoby. Oferują wsparcie oraz pokazują alternatywne sposoby spędzania wolnego czasu. Pedagog ulicy dba o to, by grupa objęta wsparciem stale się powiększała i otrzymywała to, czego naprawdę oczekuje. W ramach pomocy został m.in. utworzony Klub dla Młodzieży, w którego działalność zaangażowana jest m.in. Monika Chojnacka:  - Ten proces ciągle trwa, ta nasza obserwacja i zdobywanie nowych osób oraz możliwości alternatywnych form spędzania czasu wolnego. Dlatego ten klub jest otwarty w piątek – wtedy młodzież ma więcej wolnego czasu i możemy spotkać się, porozmawiać oraz omówić bieżące problemy – mówi Monika Chojnacka.

Grupa liczy już około 100 młodych ludzi. Oprócz cotygodniowych spotkań w Klubie dla Młodzieży, pedagodzy ulicy aktywizują młodzież także dzięki zajęciom sportowym. W ten aspekt pomocy dla młodzieży zaangażowana jest Joanna Konopka: - Mamy pod swoją opieką grupę sportowców – nawiązałyśmy kontakt z młodzieżą, która spotykała się na Orliku. Trener grupy to miły i serdeczny człowiek, który pomógł nam nawiązać relację z młodzieżą – podkreśla streetworkerka.

Młodzież, która korzysta z pomocy streetworkerek, ma wielowymiarowe problemy, niekoniecznie idące w parze z problemem ubóstwa w rodzinie. Często są to młodzi ludzie, którzy szukają swojej drogi i odczuwają brak wsparcia ze strony swoich opiekunów, nierzadko zdarzają się również i tacy, którzy wybrali złe towarzystwo. To generuje szeroki wachlarz indywidualnych problemów, które wymagają interwencji. Każda ze streetworkerek ma wykształcenie pedagogiczne i jest pracownikiem socjalnym, dzięki czemu służy radą, wskazuje możliwe drogi i unaocznia problemy oraz środowiska, które są dla młodych ludzi zagrożeniem. Ponadto w świetlicy środowiskowej jest zatrudniony psycholog oferujący młodym ludziom możliwość skorzystania z porady.

Zawierciańskie streetworkerki tworzą zgrany zespół, dzięki czemu młodzież wie, że z ich pomocą może liczyć na różne formy wsparcia i aktywizacji wolnego czasu – jest świetlica, jest boisko, są inne miejsca, w których mogą się spotkać i liczyć na towarzystwo. Młodzież zaczyna mieć świadomość, że jest grupa osób, do której mogą się zwrócić o pomoc. Coraz większe grono młodych osób przestaje spędzać czas na klatkach schodowych czy w barach, mając w perspektywie możliwość bezpłatnych form aktywizujących. Ponadto streetworkerki stale rozszerzają zakres swojej działalności. Potwierdzeniem tego są słowa Joanny Maciąg: - Organizujemy warsztaty dla wychowanków świetlicy środowiskowej i mamy wiele osób ze streetworkingu, które w tym uczestniczą. Dla nich te warsztaty są formą pokazania możliwości – że można gdzieś zarabiać pieniądze, że można się wybić, że można być np. statystą w jakimś krótkometrażowym filmie. A w niedalekiej przyszłości planujemy także prelekcje w szkołach w ramach streetworkingu dotyczące m.in. cyberprzemocy – mówi Joanna Maciąg.

Praca z młodzieżą nie jest łatwa i wiąże się z wieloma wyzwaniami, jednak satysfakcja potrafi zrekompensować wszystko. Duża część młodzieży objętej programem wykazuje chęć współpracy i własną inicjatywę. Przykładem są odczucia streetworkerki Moniki Chojnackiej: - Gdy zorganizowałyśmy Dzień Walki z Depresją, to od razu pojawiło się pytanie – kiedy organizujemy coś następnego? Młodzież myśli o jakimś rajdzie, jak będzie dobra pogoda – wskazuje Monika Chojnacka.

Młodzież zbliżyła się do streetworkerek i zaczęła darzyć je szacunkiem oraz zaufaniem, co wynika nawet z prostych, prozaicznych gestów. Monika Chojnacka wspomina: - Ostatnio szłyśmy ulicą i grupa młodzieży machała nam z daleka, krzyczała „dzień dobry”. Młodzież nas rozpoznaje i widać, że do nas lgnie. To jest naprawdę fajne uczucie – podkreśla streetworkerka. Joanna Konopka dodaje: - Byłam chora, a młodzież do mnie zadzwoniła i życzyła mi powrotu do zdrowia, zadawała mi pytania, słychać było troskę w głosie. To było bardzo miłe – podkreśla.

Gaining the trust of young people is a complex and lengthy process. It requires great openness and the ability to establish contacts, despite the generational barrier.

Joanna Konopka - a streetworker working with young people - says that establishing contact with young people was not at all easy: "Contrary to appearances, it was a difficult task," she points out. - We walked around the city, were in a dozen places before we actually met this target group. We overcame some resistance, approached, talked, tried to give the impression of being laid back and "youthful." In the end it sparked," Joanna Konopka emphasizes. Monika Chojnacka adds:  - It's good that we are mothers. Our children also support us in this in some way, they show us the way or stop us in certain activities. We have a lot of knowledge thanks to them," the streetworker points out.

Youth workers go to those places in Zawiercie where young people hang out on a daily basis. They offer support and show alternative ways to spend their free time. The street educator makes sure that the supported group keeps growing and gets what it really wants. Among other things, a Youth Club has been set up as part of the assistance, with Monika Chojnacka, among others, involved in its activities:  - This process is still ongoing, this observation of ours and getting new people and opportunities for alternative leisure activities. That's why this club is open on Friday - that's when young people have more free time and we can meet, talk and discuss current problems," says Monika Chojnacka.

The group already has about 100 young people. In addition to weekly meetings at the Youth Club, street educators also activate young people through sports activities. Joanna Konopka is involved in this aspect of helping the youth: - We have a group of athletes under our care - we established contact with young people who met at the Orlik. The coach of the group is a nice and warm person, who helped us establish a relationship with the youth," the streetworker stresses.

The young people who receive the help of the streetworkers have multidimensional problems, which do not necessarily go hand in hand with the problem of poverty in the family. Often these are young people who are looking for their path and feel a lack of support from their caregivers, and it is not uncommon to find some who have chosen the wrong company. This generates a wide range of individual problems that require intervention. Each of the streetworkers has an educational background and is a social worker, so she provides advice, points out possible avenues and highlights problems and environments that are a threat to young people. In addition, the community center employs a psychologist who offers counseling to young people.

Zawiercie's streetworkers form a close-knit team, so young people know that with their help they can count on various forms of support and activation of their free time - there is a day care center, there is a playground, there are other places where they can meet and count on company. Young people are beginning to be aware that there is a group of people to whom they can turn for help. An increasing number of young people are no longer spending their time on staircases or in bars, with the prospect of free forms of activation. In addition, streetworkers are constantly expanding the scope of their activities. This is confirmed by the words of Joanna Maciag: - We organize workshops for the alumni of the community center, and we have many streetworkers who participate in this. For them these workshops are a form of showing the possibilities - that you can earn money somewhere, that you can strike out, that you can be, for example, an extra in some short film. And in the near future, we are also planning to give lectures at schools as part of streetworking on such issues as cyberbullying," says Joanna Maciag.

Working with young people is not easy and involves many challenges, but satisfaction can compensate for everything. A large part of the youth covered by the program shows willingness to cooperate and their own initiative. An example is the feelings of streetworker Monika Chojnacka: - When we organized a Day to Fight Depression, the question immediately arose - when do we organize something next? The youth are thinking about some kind of rally, if the weather is good," Monika Chojnacka points out.

The youth became closer to the streetworkers and began to give them respect and trust, which is evident even from simple, mundane gestures. Monika Chojnacka recalls: - "Recently we were walking down the street and a group of young people waved at us from afar and shouted 'good morning'. The young people recognize us and you can see that they are reaching out to us. It's a really cool feeling," stresses the streetworker. Joanna Konopka adds: - I was sick, and the youth called me and wished me recovery, asked me questions, you could hear the concern in my voice. It was very nice," she stresses.